آخرین مطالب

دلار 4200 تومانی یکساله شد؛

سرگذشت پرحاشیه یک تصمیم دلاری اقتصاد

سرگذشت پرحاشیه یک تصمیم دلاری

  بزرگنمایی:

به گزارش اخبار مالی، امروز 21 فروردین سال 1398 دقیقاً یک سال از آغاز طرحی موسوم به دلار 4200 تومانی در اقتصاد ایران می‌گذرد؛ طرحی که پس از طی مسیری یک ساله در حالی تنها به برخی از معدود کالاهای اساسی تعلق می‌گیرد که مجلس شورای اسلامی برای حذف همین ارز هم مصوبه داده بود.

20 فروردین سال گذشته، اسحاق جهانگیری در پایان جلسه فوق‌العاده ستاد اقتصادی دولت برای مدیریت بازار ارز که به ریاست حسن روحانی تشکیل شده بود، اعلام کرد که از فردا (21 فروردین 1397) نرخ رسمی و قطعی ارز 4,200 تومان است و قیمت‌های بالاتر از آن مشمول قاچاق است. ضمن اینکه با این رقم، ارز مورد نیاز همه بخش‌ها از طریق بانک مرکزی و صرافی‌ها و بانک‌های تحت کنترل بانک مرکزی ارز تأمین می‌شود.


در این روز همه بازارهای آزاد خرید و فروش ارز بسته شد و صرافی‌ها هم اجازه معامله دلاری غیر از دلار 4200 تومانی را نیافتند. اما این پایان التهاب یک هفته‌ای دلار نبود. دلار در ماه‌های بعد از اتخاذ این تصمیم مرزهای 18 هزار تومان را هم درنوردید تا اثبات کند که شاخص‌های اقتصادی به هیچ دستوری گوش نمی‌کنند.

چند روزی از اجرای سیاست ثابت نگه داشتن قیمت دلار در نرخ 4,200 تومان نگذشته بود که کارشناسان در این باره انتقاداتی را مطرح کرده و گفتند در شرایطی که نظام ارزی کشور شناور مدیریت شده است اینکه قرار باشد سیاست دستوری برای مدت طولانی به اجرا درآمده و قیمت دلار را برای چند ماه ثابت نگه داشت به هیچ عنوان پاسخگو نبوده و چه بسا خود باعث ضربه زدن به بازار ارز و اقتصاد می‌شود.

انتقادات در این باره در حالی ادامه داشت که بانک مرکزی هم بعد از حدود 40 روز ثابت نگه داشتن قیمت دلار، نرخ آن را از 4,200 تومان تغییر داده و در مدت نزدیک به سه روز آن را تا 9 تومان گران کرد. رئیس کل بانک مرکزی وقت برخلاف اظهارات برخی مسئولان برای نگه داشتن قیمت دلار در 4,200 تومان اعلام کرد که این ارز دچار تغییرات قیمتی خواهد شد و احتمالاً حدود شش درصد تا پایان سال نوسان دارد؛ نوسانی که البته در ماه‌های بعد معلوم شد بسیار بیشتر از شش درصد است.


با این حال دولت بر اساس وعده‌ای که داده بود شروع به دادن دلار 4200 تومانی برای واردات انواع کالاها اعم از لوکس یا غیرضروری کرد اما تنها زمانی چند هفته‌ای نیاز بود تا نقص‌های بزرگ این طرح پدیدار شود. در آن زمان یکی از اقتصاددانان به ایسنا گفت که در یک مورد برخی از واردکنندگان برای دریافت دلار 4200 تومانی عدس وارد می‌کردند و سپس همان عدس را از طرف دیگر صادر می‌کردند!

مشابه این خبر در کنار اخباری مانند دریافت ارز و وارد نکردن کالا در ماه‌های بعد از تک نرخی کردن ارز به کرات شنیده شد و معلوم شد که سوءاستفاده از ارز یارانه‌ای هزینه‌های زیادی روی دست دولت گذاشته است. برای گریز از همین شرایط دولت در ماه‌های بعد دادن ارز یارانه‌ای به کالاهای وارداتی را متوقف کرد.

دولت در نهایت با طراحی لیستی از اقلام اساسی اعلام کرد که ارز 4200 تومانی فقط برای ورود این اقلام به واردکنندگان پرداخت می‌شود و الباقی کالاهای وارداتی باید از طریق سامانه نیما تأمین شود. سامانه نیما در واقع سیستمی مالی برای ورود ارزهای حاصل از صادرات به علاوه کمک‌های ارزی دولت برای تأمین ارز موردنیاز برای واردات است.


علت تخصیص دلار 4200 تومانی از همان ابتدا جلوگیری از جهش قیمت‌ها در بازار و جلوگیری از وقوع تورم بود، نگرانی که در همان زمان تخصیص ارز هم به واقعیت پیوست و ماهیانه به طور متوسط دو تا سه درصد به نرخ تورم اضافه می‌شد.

در مورد کالاهای اساسی هم همین اتفاق به وقوع پیوست. دولت ارز 4200 تومانی را به لیستی از کالاهای اساسی تخصیص داده که برآوردهای برخی کارشناسان نشان می‌دهد حالا نرخ تورم در اقلام همان لیست به حدود 50 درصد رسیده است. معنای این عبارت سوءاستفاده برخی از افراد در زنجیره واردات تا فروش کالا است؛ کسانی که کالاها را با ارز دولتی وارد می‌کنند اما با نرخ آزاد به فروش می‌رسانند.

برای رفع همین نقیصه مجلس شورای اسلامی در اواخر سال گذشته طرحی را تصویب کرد که بر اساس آن دولت در سال 1398 موظف می‌شد تا تخصیص ارز 14 میلیارد دلاری به کالاهای اساسی را متوقف کرده و به جای آن توزیع کوپن‌های الکترونیکی را در دستور کار خود قرار دهد؛ مصوبه‌ای که البته مورد موافقت مسئولان برنامه و بودجه قرار نگرفت.

توجیه دولت در آن زمان (7 اسفند) برای رد این مصوبه نگرانی از ایجاد شوک تورمی ناشی از برداشتن ارز دولتی از کالاهای اساسی بود که البته گزاره نادرستی هم به نظر نمی‌رسد؛ چرا که در این صورت علاوه بر هزینه واقعی حذف دلار 4200 تومانی از کالاهای اساسی مردم باید هزینه روانی و موج‌آفرینی برخی ذی‌نفعان در این طرح را هم متحمل شوند.

با این حال در آخرین اخبار از تعیین تکلیف تخصیص ارز دولتی به واردات محمدباقر نوبخت –رئیس سازمان برنامه و بودجه گفت که دولت بحث‌های زیادی در رابطه با نحوه‌ی تأمین کالاهای اساسی داشته است، اما اکنون و در سال جاری نیز تاکنون تمامی 25 کالای اساسی ارز 4200 تومانی دریافت کردند و تاکید رئیس جمهوری نیز بر حمایت از مردم در این اقلام و مایحتاج بوده است.

به گفته رئیس سازمان برنامه و بودجه، سال گذشته حدود 13 هزار و 500 میلیارد تومان یارانه برای ارز پرداختیم و باید بررسی شود که آیا به اهدافی که می‌خواستیم رسیدیم یا خیر، اما باید قبول کرد که شیوه‌ی چندان مناسبی نیست و باید نظارت‌ها در مورد آن جدی‌تر شود.

او همچنین اظهار کرد که اگر ارز 4200 تومانی اختصاص پیدا نکند موجب افزایش قیمت بیشتر در مورد کالاها و در نهایت فشار بر مردم خواهد شد. از این‌رو شیوه اصلاح این روند به طور جدی در دولت مطرح است و قطعاً اگر قرار باشد ارز 4200 تومانی به نرخ نیمایی تغییر پیدا کند به طور قطع مابه‌التفاوتی که از این محل ایجاد خواهد شد بار دیگر به مردم بر می‌گردد، اما این‌که این رقم در چه قالبی باشد یعنی به صورت کالابرگ یا به واردکننده اختصاص پیدا کند هنوز در دولت به جمع‌بندی نرسیده است.

در نهایت باید دید که سرنوشت دلار یارانه‌ای در سال جاری به کجا می‌رسد؛ از سویی دولت از افزایش تورم در کالاهای اساسی در صورت برداشتن ارز یارانه‌ای نگران است و از سوی دیگر اتلاف منابع و هزینه‌های ارزی که دولت برای واردات این کالا متحمل می‌شود هم بسیار بالا است. بر این اساس به نظر می‌رسد باید منتظر ماه‌های آینده باشیم تا ببینیم دولت در این باره چه تصمیمی می‌خواهد بگیرد.



منبع: ایسنا


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

آخرین اخبار

خروج دارو و کالاهای اساسی از مرز آستارا صحت ندارد

تحلیل وزیر نفت درباره قیمت نفت در بازار جهانی

‌وزارت بهداشت 20 هزار نیروی جدید استخدام می‌کند

زمینه رشد اقتصادی در اقیانوس آرام کسب‌وکارهای دیجیتال

گام های جدی تر برای مبادله ریال و روبل

رشد اقتصادی با نفت، منفی 4.9 درصد شد

افزایش نقدینگی و تورم، دلیل اصلی گرانی خودرو است

قیمت سکه طرح جدید به 4 میلیون و 760 هزار تومان رسید

ارایه بیمه وکالت با همکاری وکلای سراسر کشور

اهداف قانون گذار در افزایش حقوق ها محقق نشده است

حق بیمه نفتکش ها در منطقه خلیج فارس10 درصد رشد کرد

پذیره نویسی 4000 میلیارد ریالی اوراق مرابحه سایپا در بورس تهران

ماجرای اختلاف چند میلیارد دلاری در یک محاسبه!

تقدیر مدیر کنترل شرکت ملی صنایع پتروشیمی از شرکت پتروشیمی بندرامام

برگزاری اولین دورۀ کارگاه آموزشی ممیزی سیستم‌های ارزیابی انطباق

افتتاح نمایندگی بیمه حکمت در استان خراسان رضوی

برگزاری همایش آشنایی با نحوه ورود به بازار سرمایه

افتتاح مرحله سوم پروژه‌ خیرین بانک صادرات

آینده پژوهشی ضرورت صنعت بانکداری است

تقدیر از خدمات بانک ملی در توسعه استان آذربایجان شرقی

آیین نامه اجرایی ماده پنج مکرر قانون چک بازنگری شد

معامله 16 هزار میلیارد ریالی انواع محصول در بورس کالا

بهره برداری تقاطع غیر همسطح شهید کجباف اهواز توسط شرکت سابیر

دلایل دیر کرد در ترخیص کالاها

قیمت سکه طرح جدید 25خرداد 98 به 4 میلیون و 650 هزار تومان رسید

بانک‌ها امسال اموال مازاد خود را بفروشند

دلالی سکه هم شغل رسمی شد!

رونمایی از برنامه جامع روابط‌عمومی‌های سیمان‌تامین شستا

31 خرداد، آخرین مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی مشاغل

روند کاهش قیمت خودرو ادامه دار است

تصمیم‌گیری درباره مسائل بازار متشکل در جلسه امروز همتی با صرافان

سه رکورد تولید، تدوام تولید با ظرفیت حداکثری و فروش در پتروشیمی پارس شکسته شد

با رونمایی از طرح‌های جدید، تحول گسترده‌ ای در بیمه‌های زندگی ایجاد می شود

عرضه 49 هزار تن فرآورده های نفتی و پتروشیمی در نخستین روز هفته

عرضه اولیه سهام شرکت پلی پروپیلن جم (جم پیلن)

باید به طور همه جانبه از تولید ریل ملی حمایت کنیم

تولید 830 تن شمش آلومینیوم تا 24 خرداد

تداوم آموزش کاربردی بیمه در شرکت بیمه ما برگزار شد

بانک مرکزی باید ساز و کار مشخصی را برای ارزهای دیجیتال تعیین کند

تسهیلات 5 درصدی بانک سینا برای بانوان بدون نیاز به ضامن

لزوم رعایت مسائل امنیتی در استفاده از درگاه‌های بانکداری‌الکترونیکی

بانک پارسیان نقش موثری در رونق تولید دارد

توسعه صادرات یکی از نقش‌های بزرگ تعاونی‌هاست

پرداخت 86 هزار فقره وام قرض الحسنه بانک ملی ایران

رعایت قانون در نظام بانکی نباید مانع تسهیل خدمت رسانی شود

بازی دو سر باخت آمریکا با عدم تمدید معافیت از تحریم نفت ایران

روابط عمومی سازمان های اقتصادی، باید تجربیات موفق خود را مستند سازی کنند

دیدار رئیس کل بانک مرکزی با مجمع نمایندگان استان آذربایجان شرقی

افزایش قیمت نفت در سال آینده میلادی

پرداخت 1780 میلیارد ریال تسهیلات اعتباری به بخش درمان