تصمیمات غیرکارشناسی، تولید و صادرات مستربچ و کامپاند را زمین‌گیر کرده است

علی علیخانی، عضو هیأت‌مدیره انجمن تولیدکنندگان مستربچ و کامپاند ایران، با تشریح جایگاه این صنعت در زنجیره تولید اظهار کرد: تولیدکنندگان مستربچ و کامپاند نقش حلقه واسط میان صنایع بالادستی پتروشیمی و مصرف‌کنندگان نهایی در حوزه‌هایی همچون لوازم خانگی، لوله و اتصالات و سایر صنایع پلیمری را بر عهده دارند و عملاً بخش مهمی از تکمیل زنجیره ارزش صنعت پلاستیک کشور محسوب می‌شوند.

وی با اشاره به مشکلات تأمین مواد اولیه افزود: واحدهایی که با سرمایه‌گذاری‌های چند ده میلیون دلاری راه‌اندازی شده‌اند، در گام نخست با چالش جدی تأمین مواد اولیه مواجه هستند. رقابت‌های شدید و بعضاً غیرواقعی در بورس کالا باعث شده قیمت مواد اولیه در بسیاری از موارد حتی از نرخ‌های بین‌المللی نیز فراتر رود و فشار سنگینی به تولیدکنندگان وارد شود.

علیخانی یکی از عوامل اصلی این وضعیت را نحوه تخصیص سهمیه‌های بورسی دانست و گفت: سهمیه‌هایی که از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت به شرکت‌ها اختصاص داده شده نیازمند بازنگری جدی است، چرا که بخش قابل توجهی از این سهمیه‌ها به‌جای تولیدکنندگان واقعی، در اختیار واسطه‌ها و تریدرهایی قرار گرفته که با استفاده از کد واحدهای غیرفعال یا کم‌فعال، رقابت کاذب ایجاد می‌کنند.

وی ادامه داد: در برخی محصولات مانند پلی‌پروپیلن، در حالی که نیاز واقعی کشور حدود یک تا یک‌ونیم میلیون تن است، ظرفیت تولید داخلی به بیش از سه تا چهار میلیون تن می‌رسد، اما به دلیل عرضه‌های مهندسی‌شده و نامتوازن، رقابت‌های سنگین و غیرمنطقی شکل می‌گیرد و دسترسی تولیدکنندگان واقعی به مواد اولیه دشوار می‌شود.

عضو هیأت‌مدیره انجمن تولیدکنندگان مستربچ و کامپاند ایران با اشاره به مشکلات واردات افزودنی‌ها و مواد تخصصی گفت: بی‌نظمی در تخصیص ارز، از دیگر موانع جدی تولید است. پس از ماه‌ها انتظار، در برخی موارد به تولیدکننده اعلام می‌شود که باید ظرف ۴۸ تا ۷۲ ساعت ارز تأمین شود و در صورت عدم امکان، ثبت سفارش لغو می‌شود؛ آن هم به دلایلی مانند ادعای رفع‌نشدن تعهدات صادراتی که از نظر شرکت‌ها، به‌صورت به‌روز انجام شده است.

علیخانی با اشاره به افزایش هزینه‌های انرژی تصریح کرد: قرار گرفتن واحدهای کامپاند ذیل کدهای پتروشیمی و تغییر تعرفه برق، باعث افزایش چندبرابری هزینه برق این واحدها شد؛ در حالی که پتروشیمی‌ها با خوراک ارزان و هزینه انرژی پایین فعالیت می‌کنند. اگرچه بخشی از این مشکل با پیگیری‌های انجمن رفع شده، اما هنوز در برخی استان‌ها پابرجاست.

وی در ادامه با انتقاد از اعمال عوارض صادراتی بر محصولات کامپاند و مستربچ گفت: مواد خام و نیمه‌خام تعاریف مشخصی دارند و محصولات کامپاند و مستربچ به‌هیچ‌وجه در این دسته‌بندی قرار نمی‌گیرند. این محصولات صنعتی، فرآوری‌شده و عمدتاً دانش‌بنیان هستند، اما با این حال مشمول عوارض صادراتی و حذف مشوق‌های مالیاتی شده‌اند.

عضو هیأت‌مدیره انجمن تولیدکنندگان مستربچ و کامپاند ایران تأکید کرد: مسئله فقط درصد عوارض نیست، بلکه حذف ارزش افزوده صادرات و تحمیل مالیات‌های سنگین است که در مجموع به حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد می‌رسد؛ در حالی که حاشیه سود صادرات در این صنعت اساساً چنین ظرفیتی ندارد و نتیجه آن، توقف صادرات و تهدید جدی اشتغال خواهد بود.

علیخانی در پایان خاطرنشان کرد: انجمن به‌طور شفاف خواستار اصلاح این تصمیمات است و در صورت لزوم، موضوع را از مسیر هیأت دولت، سازمان بازرسی و سایر نهادهای ذی‌ربط پیگیری خواهد کرد. انتظار می‌رود رسانه‌ها نیز با برجسته‌سازی این موضوع، مانع از تداوم روندی شوند که می‌تواند به تعطیلی واحدهای تولیدی و آسیب جدی به صنعت پلیمر کشور منجر شود.