تولیدات نامرئی سیمان فراز فیروزکوه

به گزارش ماهنامه اخبار مالی–  شرکت سيمان فراز فيروزکوه (سهامی خاص)  به شناسه ملی 10102304939 یکی از شرکت های زیرمجموعه شرکت سرمایه گذاری سیمان اسپندار ( سهامی خاص) است که در شهرستان فیروز کوه فعالیت می کند. این شرکت با سرمایه ثبتی 405000 میلیون ریال  و با یک خط تولید و عرضه به صورت فله و پاکت و ظرفیت تولید اسمی ۳۳۰۰ تن در روز در طول یکسال به میزان 929500 تن کلینکر و سیمان تیپ 1 و 2  تولید می کند.

موضوع فعالیت این واحد تولیدی تاسيس کارخانجات توليد سيمان و انواع ديگر مصالح ساختمانی و هر گونه توليدات در هر نقطه کشور به همراه فروش محصولات توليدی در داخل کشور و انجام کليه امور بازرگانی مجاز به همراه ارایه خدمات مشاوره ای که بطور مستقيم و غير مستقيم با فعاليتهای شرکت ارتباط دارد تعریف شده است.

ترکیب سهامدارن عمده شرکت سیمان فراز فیروزکوه به ترتیب زیر است:

شرکت سرمايه گذاری سيمان اسپندار به میزان 80 / 55 ، شرکت سرمايه گذاری و توسعه صنايع سيمان( مالک شرکت سیمان فیروز کوه)  به میزان 32 % و شخص حقیقی ( فریبرز مقیمی) 20 / 12 % از سهام این شرکت را در اختیار دارند.

اعضای هیات مدیره شرکت عبارتند از:

پيير فرانسوا هسلر رييس هيئت مديره،

محمدجواد همتی، نماينده شرکت سرمايه گذاری و توسعه صنايع سيما ن نايب رييس هيئت مديره

مهرداد افخمی، نماينده شرکت سرمايه گذاری سيمان اسپندار عضو هيئت مديره

نيکلاس آندره ماتيس، نماينده شرکت آهک اسپندارعضو هيئت مدير ه

فرهاد خانکشی زاده، نماينده شرکت سيمان شمال، عضو هيئت مديره

اسامی برخی مدیران اجرایی شرکت سیمان فراز فیروزکوه نیز به ترتیب زیراست:

احد حسينی، مدير عامل

شاهو منبری، مدیر مالی

حسن کیا، مدیرفروش

محمد صادق حدادی، رئیس HSE

تخمین درآمد شرکت سیمان فراز فیروزکوه:

قیمت یک تن سیمان بسته به عوامل مختلفی مانند موقعیت جغرافیایی، برند و مقدار خریداری شده می تواند متفاوت باشد. به طور نسبی هزینه یک تن سیمان در سال 1402 در بازارهای بین المللی بین 100 تا 150 دلار بود.

در سال 1402 قیمت یک کیسه 50 کیلیویی فراز فیروزکوه در آذر ماه  50900 تومان و قیمت یک تن سیمان فله این شرکت نیز در همین تاریخ 997000  تومان اعلام شد.

بر اساس میزان تولید اعلامی شرکت( 929500 تن واقعی) می توان درآمد نسبی آن را در طی یکسال محاسبه کرد:

997500* 929500 تن=  926711500000تومان

درآمد نسبی شرکت سیمان فراز فیروزکوه.

محصولات شرکت سیمان فراز فیروزکوه در تاریخ 11 امرداد 1400 پس از بررسی مدارک و مستندات  و تایید آنها در کمیته عرضه، مجاز به عرضه محصولات خود در بورس کالا شد.

 گامهای شرکت در مسیر اقتصاد پایدار:

شرکت سیمان فراز فیروزکوه  در خط مشی اعلامی خود استقرار نظام مدیریت یکپارچهIMS (integrated management system )  را اعلام کرده است .

سیستم مدیریت یکپارچه برای مدیریت جنبه های گوناگون از عملیات یک سازمان در راستای استانداردهای متعدد، مانند استانداردهای مدیریت کیفیت، زیست محیطی و بهداشت و ایمنی و انرژی طراحی شده است.

در خط مشی تولید شرکت به دریافت نشان های استاندارد زیر در راستای مشی شرکتی اشاره شده است: مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای  iso 450001 2018 ، سیستم مدیریت کیفیت  iso9001 2015، سیستم مدیریت زیست محیطی iso140012015 و سیستم مدیریت انرژی iso 50001  2018

همچنین شرکت نسبت به کاهش و پیشگیری از آلودگی های زیست محیطی در جهت حفظ و بهبود محیط زیست و بهبود عملکرد انرژی و دیگر موارد در این زمینه متعهد شده است.

البته موارد بالا قابل تامل و مهم هستند اما تنها بخشی از رویکرد های تحقق اهداف توسعه پایدار را پوشش می دهند.

در دهه دوم قرن بیست و یک شرکت ها برای تحقق اقتصاد پایدار و رسیدن به اهداف آن موارد زیر را مورد توجه ویژه قرار می دهند.

در بخش زیست محیطی:   تلاش برای کاهش و صفر کردن انتشار گازهای گلخانه ای استفاد از  انرژی های تجدیدپذیر،  محافظت از آب، کاهش زباله

در بخش شاخص های اجتماعی تلاش برای ایجاد تنوع و تسهیل دسترسی به مشاغل برای همه کارکنان، تعامل موثر با کارکنان و توسعه جامعه محلی و افزایش شفافیت زنجیره تامین

در بخش نشانگرهای اقتصادی، رشد مستمر و سودآوری، نوآوری، سرمایه گذاری جدید در بخش تحقیق و توسعه

در بخش شاخص های حاکمیتی و نهادی، شفافیت و ارایه گزارش سالانه پایداری و  پاسخگویی در قبال تولید و تعامل با ذینفعان و مدیریت موثر مدیریت ریسک در قالب ریسک های پایداری توسعه

شاخص های بالا راه را برای تحقق اقتصاد پایدار در قالب شاخص های  ESG روشن می کند.

با توجه به موارد بالا می توان به مسئولیت شرکت در قبال تولید محصول در چهارچوب شاخص های تولید پایدار با توجه به میزان و نوع محصول تولیدی، مواد خام مورد استفاده و نوع فناوری به کار رفته پرداخت.

مزایای اقتصادی تولید سیمان:

تولید سیمان می تواند فرصت های شغلی و درآمدی را برای ساکنان محلی ایجاد کند. با این حال، همچنین می تواند باعث توسعه صنایع پایین دستی از جمله ساختمان سازی شود و بر شاخص های اقتصادی تأثیر بگذارد.  به علاوه می دانیم که تولید سیمان نیازمند سرمایه گذاری زیرساخت ها برای حمل و نقل، ذخیره سازی و مدیریت زباله و غیرو است. همچنین  تولید سیمان به مقادیر زیادی منابع طبیعی از جمله سنگ آهک، خاک رس و سوخت نیاز دارد. برداشت از این منابع باعث ایجاد شغل و گردش مالی می شود.

مواد اولیه اصلی مورد نیاز کارخانه های تولید سیمان:

برای تولید سیمان سنگ آهک (CaCO3)، خاک رس (SiO2)، سنگ آهن (Fe2O3)گچ (CaSO4·2H2O)، خاکستر بادی، به عنوان ماده سیمانی مکمل (SCM) و سرباره کوره بلند (BFS ) که می تواند به عنوان یک SCM برای بهبود کارایی سیمان و کاهش اثرات زیست محیطی آن استفاده شود مورد نیاز است.

مواد ویژه مورد نیاز کارخانه های تولید سیمان:

برای تولید سیمان مواد ویژه نیز کاربرد دارد از جمله پوزولان ها که مواد طبیعی یا مصنوعی هستند که با هیدروکسید کلسیم واکنش داده و هیدرات های سیلیکات کلسیم را تشکیل می دهند که استحکام و دوام سیمان را بهبود می بخشد به همراه  مواد افزودنی شیمیایی یا معدنی که به مخلوط سیمان برای افزایش عملکرد آن اضافه می شوند، مانند: عوامل حباب کننده هوا، عوامل کندکننده، عوامل تسریع کننده، خاکستر بادی و سرباره دانه بندی شده زمینی (GGBS)مورد نیاز است.

دیگرمواد مورد نیاز:

– تولید سیمان به آب نیاز دارد تا با مواد خشک مخلوط شود و خمیر قابل کار تشکیل شود، همچنین تولید سیمان برای فعالیت ماشین آلات و تجهیزات مورد استفاده در فرآیند نیاز به انرژی دارد.

  – سوخت:

• تولید سیمان اغلب به سوختی مانند زغال سنگ یا گاز طبیعی برای تامین انرژی کوره هایی که مواد خام را گرم می کنند نیاز دارد.

حال که مواد مورد نیاز تولید سیمان مشخص شد، پرسش دیگر این است که چه مقدار از این مواد مورد استفاده برای تولید 929500 تن سیمانشرکت فراز فیروزکوه قرار می گیرد.

• آب:

آب در فرآیند تولید سیمان برای مصارف مختلفی از جمله خنک سازی، شستشو و اختلاط مواد اولیه استفاده می شود. میزان آب مصرفی در هر تن سیمان تقریباً 120تا150 کیلوگرم گزارش شده است. باید توجه داشت که با راه اندازی سیستم تصفیه و بازیافت آب، مقدار برداشت آب از ابخوان ها و یا روان آب ها و یا سد ها به شدت کاهش پیدا می کند.

برای تولید 929500 تن سیمان چه مقدار مواد اولیه مورد نیاز است:

مصرف گاز طبیعی برای تولید 929 هزار و 500 تن سیمان تقریباً 24 هزار و 388 متر مکعب می باشد.

مواد معدنی مورد استفاده برای تولید 929500 تن سیمان عبارتند از:  سنگ آهک: تقریباً 744000 تن

خاک رس: تقریباً 185900 تن

ماسه: تقریباً 92950 تن

آب: 12,000 متر مکعب

توجه داشته باشید که این برآوردها تقریبی هستند و ممکن است بسته به عوامل مختلفی مانند طراحی خاص کارخانه سیمان، شرایط عملیاتی و نوع سیمان تولیدی متفاوت باشد.

الاینده های ناشی از فرایند تولید سیمان:

تولید کارخانه سیمان تنها آن چیزی نیست که برای فروش عرضه می شود (کلینگر و سیمان). می دانیم که صنعت سیمان بزرگ ترین منتشرکننده دی اکسیدکربن دربخش صنعت است. همچنین در فرایند تولید، سیمان علاوه بر انتشار حجم قابل توجهی گازهای گلخانه ای، ذرات معلق، فلزات سنگین و حرارت نیز تولید می شود.

بطور کلی آلاینده های منتشره از کارخانه های سیمان به دو دسته تقسیم می شوند:  نخست آلاینده های معیار شامل: منوکسیدکربن (CO)، اکسیدهای نیتروژن (NOX)، اکسیدهای سولفور (SOX)، مواد ذره ای (PM) و هیدروکربن (HC)

دیگرآلاینده های غیر معیارشامل آرسنیک (As)، کادمیوم (Cd)، کروم (Cr)، سرب (Pb)، روی (Zn)، دیوکسین ها و فوران ها (S/PCDD)، هیدروکربن های آروماتیک چند حلقوی (PAHS)، بی فنیل های پلی کلرینه (PCBS)، بنزن و سایر ترکیبات آلی.

شرکت ها یسعی می کنند با استفاده از فناوری های روز از جمله استفاده از فیلترها، مقدار آلایندگی را کنترل کرده و کاهش دهند اما این الاینده ها به لحاظ ماهیت تولید هیچگاه به صفر نمی رسد.

ما در این گزارش میزان نسبی الاینده های ناشی از تولید 929500 تن سیمان را بر اساس شاخص های نسبی مورد محاسبه قرار می هیم با این تذکر که استفاده از نظام مدیریت یکپارچه و نوع فناوری های به کاررفته می تواند در کاهش این آلاینده ها موثر باشد.

انتشار دی اکسید کربن (CO2):

طبق گزارش آژانس بین المللی انرژی (IEA)، میانگین انتشار دی لاکسید کربن حاصل از تولید یک تن سیمان  درحدود 550 کیلوگرم است. بدین ترتیب با تولید 929500 تن کلینکر در 509225 متریک تن CO2 درفضا ازاد می شود.

تولید گرما (انرژی حرارتی):

انرژی حرارتی مورد نیاز برای تولید 1 تن کلینکر حدود 1.4-1.5 GJ (گیگاژول) است. بدین ترتیب مقدار انرژی حرارتی برای تولید محصول با ظرفیت شرکت سیمان فراز فیروزکوه تقریباً 1.35 میلیارد گیگاژول می شود. برای تقریب به ذهن توجه داشته باشید که با این مقدار انرژی می توان 597000 لیتر آب را به نقطه جوش رساند.

گازهای سمی (ترکیبات آلی فرار – VOCs):

تولید سیمان می تواند VOC ها را تولید کند که نوعی آلاینده هوا هستند. طبق گزارش آژانس های حفاظت از محیط زیست ، میانگین انتشار VOC از تولید سیمان حدود 0.15 کیلوگرم در هر تن کلینکر است. بر اساس این مقدار، انتشار سالانه VOC از این کارخانه سیمان عبارت است از: 139 متریک تن VOCs

 ذرات معلق (ذرات – PM):

بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO)، میانگین انتشار ذرات حاصل از تولید سیمان حدود 0.05 کیلوگرم در هر تن کلینکر است. بر اساس این مقدار، انتشار سالانه PM از این کارخانه سیمان مورد بحث چیزی نزدیک به 46 متریک تن PM می شود.

حال پرسش این است که هزینه های تولید و انتشار آلاینده ها چقدر است و این که این هزینه ها را چه کسی پرداخت می کند.

برای پاسخ به پرسش بالا باید هزینه های هریک از آلاینده ها را محاسبه کنیم.

اگر در نظر بگیریم که هزینه اجتماعی کربن (SC-CO2) IPCC، در حدود 43 تا 45 دلار در هر تن است. بنابراین، کل هزینه اجتماعی انتشار گازهای گلخانه ای ناشی از تولید سیمان شرکت به شرح زیر خواهد بود:

21,994,125 – 23,409,125 دلار

از طرف دیگر می دانیم که ذرات معلق و گازهای سمی می توانند برای سلامتی مشکلاتی ایجاد کنند، طبق دستورالعمل‌های کیفیت هوای سازمان جهانی بهداشت، هزینه اجتماعی برآورد شده آلودگی هوا ناشی از تولید سیمان حدود 0.10-0.20 دلار به ازای تولید و انتشاریک کیلوگرم PM و VOCs است بر این اساس هزینه ذرات معلق تولید شده عددی بین 4600 الی 9200 دلار می شود.

همچنین هزینه تولید 139 متریک تن VOC   نیز رقمی بین 13900 تا 27800 دلار می شود.

آلودگی صوتی: تولید سیمان می تواند سطوح صوتی قابل توجهی ایجاد کند که می تواند ساکنان اطراف و حیات وحش را تحت تأثیر قرار دهد. هزینه اجتماعی برآورد شده آلودگی صوتی ناشی از تولید سیمان در حدود 0.05-0.10 دلار در هر دسی بل متر در سال (dBm-y) است. بر اساس سطوح نویز تخمینی هزینه اجتماعی تولید صدا توسط این شرکت برای تولید در 8 ساعت کاری رقمی بین 1152 تا 2304 دلار می شود

تأثیر بر سلامتی:

می دانیم که قرار گرفتن در معرض PM و VOCs حاصل از تولید سیمان می تواند باعث مشکلات تنفسی مانند آسم و برونشیت شود. بر اساس برآوردهای سازمان جهانی بهداشت، اثرات سالانه آلودگی هوا بر سلامتی می تواند به ازای هر 1 میکروگرم در متر مکعب افزایش غلظت PM2.5 به ازای هر 1 میلیون نفر، 1 تا 5 مورد ایجاد کند.

در ادامه نسبت هزینه های اجتماعی هر یک از متغیرهای مهم  زیست محیطی ارایه شده است.

هزینه های زیست محیطی: 0.15-0.20٪ (به عنوان مثال، انتشار، آلودگی هوا، آلودگی آب)

هزینه های بهداشتی: 0.10-0.15٪ (به عنوان مثال، مشکلات تنفسی، خطرات سرطان)

هزینه های سر و صدا و لرزش: 0.05-0.10٪ (به عنوان مثال، مزاحمت برای جوامع اطراف)

هزینه های کاهش منابع: 0.05٪ (به عنوان مثال، استخراج و فرآوری مواد خام)

سایر هزینه ها (به عنوان مثال، جابجایی جامعه، آسیب زیرساخت): 0.05٪

پرداخت هزینه های مسئولیت اجتماعی:

تهیه کنندگان این گزارش تا کنون اطلاعات رسمی از میزان هزینه کرد شرکت سیمان فراز فیروزکوه در حوزه مسئولیت های اجتماعی مشاهده نکرده اند ( توجه داشته باشید که پرداخت این هزینه ها اجباری نبوده و شرکت ها بر اساس رویکردهای خود و به صورت اختیاری اقدام به انجام هزینه هایی در این چهارچوب می کنند) .

درقالب عمل به مسئولیت های اجتماعی، در سایت شرکت سیمان فراز فیروزکوه اطلاعاتی درج نشده است و تنها اشاره به استفاده از آخرین تکنولوژی های روز صنعت سیمان در رده کارخانه های مدرن روز دنیا برای تولید اشاره رفته است.

این درست است که تولید و مصرف سیمان یکی از شاخص های توسعه به شمار می آیند و کمک به اقتصاد و جامعه محسوب می شود اما در چهارچوب اقتصاد پایدار هدف، دیگر تنها تولید و فروش کالا و ایجاد سود نیست برای فروشنده و خریدار نیست چرا که عده کثیری که از فعالیت های شرکت متاثر می شوند،  بدون بهره مند شدن از منافع مستقیم آن، به صورت مستقیم درگیر عوارض این فعالیت ها می شود. این نیز درست است که کشور درشرایط تحریم قراردارد و نیازمند تولید و اشتغال و ارزش آفرینی است اما این مهم لازم است در کنار تولید، سرمایه گذاری سبز ( در این مورد احداث نیروگاه برق خورشیدی و سرمایه گذاری در گسترش فضای سبز) و عمل به مسئولیت های اجتماعی( سرمایه گذاری در توسعه جوامع محلی و بهبود سطح زندگی و بهداشت مردم منطقه) مورد توجه قرار گیرد. در این چارچوب فعالیت یک کارخانه در کلیت هزینه فایده برای کل جامعه مورد توجه قرار می گیرد.